April 2020

Fake News

Dit woord werd het laatste jaar zeer veel gebruikt. Het is een nieuw woord, maar de inhoud is al erg oud en gaat over het geven van desinformatie. Dat kan op verschillende manieren.
Als een machthebber het niet eens is met een juiste berichtgeving of met een onderzoek, dan hoopt hij door het fake news te noemen dat de mensen de berichtgeving niet gaan geloven.
Fake news kan ook slaan op het doelbewust geven van valse informatie door bijvoorbeeld een ministerie van propaganda of door bepaalde groeperingen. Vroeger werden hiervoor de termen 'zwarte en grijze propaganda' gebruikt.
Bij zwarte propaganda verspreidt men een leugen en men doet voorkomen alsof die van een andere bron afkomstig is.
Bij het begrip 'grijze propaganda' gaat het bijvoorbeeld om een betrouwbare bron die een leugen verspreid. Het zogenaamde 'witwassen van verhalen'. Of de bron wordt in het bericht helemaal niet genoemd.

Deze methodes zijn zo oud als de mensheid zelf en beginnen al op de eerste bladzijde van de bijbel. Hierin geeft de slang aan Eva doelbewust verkeerde informatie over het eten van de appel.
Jullie zullen helemaal niet sterven. Integendeel, God weet dat jullie de ogen zullen opengaan zodra je daarvan eet, dat jullie dan als goden zullen zijn en kennis zullen hebben van goed en kwaad. (Gen 3,4-5)
En Eva geloofde deze propaganda en het resultaat kennen we.

In het Nieuwe Testament zeiden de bewakers van Jezus' graf tegen de overheid dat een engel de steen van het graf had weggerold. Hierop zeiden de hogepriesters en oudsten:
Zeg maar: Zijn leerlingen zijn 's nachts gekomen en hebben hem heimelijk weggehaald terwijl wij sliepen. (Mat. 28,13)
En zo werd de verrijzenis van Jezus tweeduizend jaar geleden fake news. Tegenwoordig wordt er vaak nog steeds zo tegen aan gekeken, omdat de bron (de bijbel) niet betrouwbaar wordt geacht.

Het herkennen van fake news is helemaal niet zo eenvoudig, want wie bepaalt wat waarheid is? Zelf Pilatus vroeg zich dit al af (Joh. 18,38). Hij moest na het horen van allerlei beschuldigingen oordelen of Jezus schuldig was. Waren die beschuldigingen waar?

Hopelijk is het bij ons zo dat als we iets zeggen dit 'de gehele waarheid en niets anders dan de waarheid' is.